طبق نظر دوستان، نکاتی رو در مورد روش عهده دار شدن مسئولیت فنی در داروخانه های خیلی شلوغ به عرض میرسونم. پیشاپیش یادآوری می کنم بعضی از این نکات ممکنه در نگاه اول بیش از حد وسواسی و بعضی ها ابتدایی به نظر برسه. به هر حال آن چه که می خوانید بر اساس تجارب شخصی خودم شکل گرفته و مخاطبش هم اون دسته از همکاران عزیزی هستند که تجربه چندانی در این مورد ندارند.

توضیح: این نکات در چند بخش به ترتیب قوانین طلایی- آمادگی برای شروع شیفت کاری-دستور زدن-کنترل نسخه-رفتار با بیمار-رفتار با پزشک- رفتار با پرسنل ارائه خواهند شد.

محل: یک داروخانه بسیار شلوغ و پر مشتری ( معمولا" چنین داروخانه هایی شبانه روزی دولتی یا دانشگاهی هستند) با چیزی حدود ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ نسخه در روز.

قوانین طلایی:

۱-چنین داروخانه هایی به علت حجم کار بسیار زیاد در زمان کم، خصوصیاتی مثل قدرت تمرکز، سرعت انتقال، قدرت تصمیم گیری سریع، توان فیزیکی و ذهنی و میزان تسلط بر نفس و اعصاب شما رو به چالش می کشند. هر بار شیفت دادن در این داروخانه ها به یک ماراتن نفسگیر و یک مبارزه بیشتر شبیهه تا یک شیفت کاری نرمال. بنابراین اگر کلا" اهل مبارزه و سختی کشیدن نیستید بیخودی خودتونو گرفتار نکنید.

۲-وظیفه داروساز در داروخانه  فقط و فقط کنترل نسخه ها و دستور زدنه نه هیچ چیز دیگه ای مثل پذیرش یا گذاشتن ست و سرنگ در سبد. هر کدوم از این کار های اضافی تمرکز شما رو به هم میزنه و ضریب اشتباه رو بالا میبره.

آمادگی برای شروع شیفت کاری: 

۱- برای انجام وظیفه به نحو احسن، ذهن شما باید مثل شمشیر برنده و آماده باشه. پس  قبل از حضور در داروخانه سعی کنید حتما" خوب استراحت کرده باشید، حتی  یک چرت نیم ساعته آرام هم جواب میده... خواب آلودگی موقع نسخه رد کردن یعنی سه برابر کردن امکان اشتباه. بعد از استراحت یک دوش هم چاشنی اش کنید که یهو بین خواب و بیداری کار دست ملت ندین!

۲- سعی کنید کاملا" fresh و سر حال باشید. در روزی که شیفت دارید سعی کنید از ایجاد هرنوع تنش حاد با اطرافیان و دوستان پرهیز کنید.  در غیر این صورت اثراتش ممکنه به شدت و در بدترین موقعیت خودشونو نشون بدن. 

۳-بعد از حضور در داروخانه، اولین کاری که می کنید مرتب کردن و آماده سازی روی counter و جلوی دستتون باشه. وسایل لازم و ضروری مثل مهر، خودکار و برچسب رو آماده و مرتب  دم دست بگذارید.همچنین یک رفرنس معتبر مثلMartindale ،PDR یا ِFacts از ملزومات کاره (خودم همیشه لپ تاپم رو که آخرین ورژن Martindale روش نصب هست رو میبرم، برنامه رو باز می کنم و سیستم رو در standby قرار میدم، به نظرم این سریع ترین روشه)

کنترل نسخه و دستور زدن:

۱-در صورتی که قادر نبودید دستخط پزشک رو با اطمینان بخونید، از رد کردن نسخه خودداری و بیمار رو دوباره پیش پزشک بفرستید تا پشت نویسی کنه. از رد کردن دارو با شک و همزمان به کار بردن عباراتی مثل " ببر دکترت ببینه بعد مصرف کن" اکیدا" اجتناب کنید(در مورد اصول نسخه خوانی،بعدها مطلب مجزا و مفصلی خواهیم داشت).

۲-در صورتی که دستور پزشک خوانا نبود، با رعایت احتیاط و در نظر گرفتن شرایط بیمار و نوع دارو از دستورات کلاسیک استفاده کنید. اما در مورد داروهای حساس مثل گروه قلبی-عروقی و اعصاب حتما" طبق دستور پزشک بزنید و به بیمار هم توضیح بدید که چه اتفاقی افتاده و باید بره پیش پزشک.

۳- هنگام کنترل، مراقب فرم های تزریقی به خصوص آمپول های تیره رنگ 2ccباشید که خیلی راحت ممکنه با هم اشتباه بشن.

۴- حتما" پس از کنترل نسخه، تعداد اقلام نسخه رو هم با تعداد اقلام موجود در سبد چک کنید.

۵- در مورد دستور زدن، هر کسی روش خودش رو داره اما سریع ترین روش که بیشترین زمان رو برای بررسی نسخه به شما میده، چسباندن برچسب های آماده و از پیش نوشته شده روی لبه پیشخوان هست، به صورتی که فقط با یک انگشت قابل کندن و چسباندن روی دارو باشه. بهترین نوع لیبل ها اونایی هستند که فرمت هر...ساعت ۱ عدد دارند. با این فرمت شما قادرید تمام انواع دستورات رو به غیر از اونهایی که به صورت توضیح هستند ( مثل هفته اول روزی نصف قرص بعد از آن روزی یک عدد) با حداقل جرح و تعدیل روی لیبل پیاده کنید. برای این طور دستورات شما احتیاج به لیبل های تمام سفید معمولی دارید بنابراین یک ورق از این نوع رو هم دم دست داشته باشید. 

۶- برای پیش نویسی لیبل ها، بهتر اینه که فقط  هر ۸ ساعت ۱ عدد و تعداد کمی هم  هر ۱۲ ساعت ۱ عدد درست کنید. اکثر داروهای پر مصرف TID هستند و برای اونایی که QID هستند هم به راحتی با یک چرخش خودکارو کمی پررنگ کردن میشه ۸ رو به ۶ تبدیل کرد. علت اینکه برای BID از لیبل جدا استفاده میکنیم هم  اینه که در صورت زدن لیبل هر ۸ ساعت روی این داروها و فراموش کردن تغییر دستور به ۱۲ ساعت، بیمار در خطر overdose قرار میگیره اما در مورد داروهای QID برعکس این حالته و معمولا" عواقب overdosing  بیش از underdosing هست، بنابراین اینجا دیگه ریسک نمی کنیم. 

۷- فراموش نکنید خدا به شما دو تا دست و ده تا انگشت داده...پس سعی کنید از همشون استفاده کنید. نیازی نیست داروها رو یک به یک لیبل بزنید، با کمی تمرین در آن واحد میتونید تا ۴ بلیستر رو یکجا لیبل بزنید..البته ۳ تا معقول تر و راحت تره ( با انگشت شست که نمیشه و انگشت کوچک هم ممکنه برای جابه جایی یا ثابت نگهداشتن بلیسترها روی پیشخوان لازم بشه). فقط احتیاج به کمی کارو البته دقت داره

۸- برای دستور زدن شربت هایی که پیمانه ندارند از سی سی استفاده کنید. حجم قاشق مرباخوری و غذاخوری در مملکت ما همونطور که همه میدونید برابر میزان های تعریف شده استاندارد نیستند.

۹- در مورد دستور زدن یا نزدن برای آمپول هایی که روزی یکی تزریق میشن، بستگی به محل داروخانه و تجربه مسئول تزریقات داره...ولی کلا" مستحب است لیبل بزنید...اینطوری یک final check هم روی آمپول ها که به علت ظاهرشون امکان اشتباه خواندن و اشتباه شدنشان در نسخه بیشتره ( و معمولا" خطر بیشتری هم در صورت اشتباه دارند) انجام میدید. 

۱۰- برای دستور شیاف و vag tab ( و هر چیز دیگه ای که استفاده مقعدی یا واژینال داره) ، حتما" دور عبارت هشدار دهنده استفاده مقعدی یا واژینال رو خط بکشید. البته مواردی هست که از غایت فقر فرهنگی، این کارها هم فایده نداره مثل بیماری که پماد آنتی هموروئید رو با خود تیوبش یکجا استعمال کرده بود، یا اونی که شیاف ایندومتاسین رو بدون اینکه از جلدش دربیاره مصرف کرده بود...اگر در چنین جاهای خفنی شیفت میدین متاسفانه مجبورید به اکثر بیماران توضیحات کافی (!) بدین. 

۱۱-حتما" به پرسنل گوشزد کنید یک دارو رو حتی الامکان از دو شرکت مختلف توی سبد نذارن. این کار به راحتی ممکنه باعث overdose  بیمار بشه.

۱۲-برای دستور زدن از ماژیک های quick dry  میشه استفاده کرد و سرعت کار رو هم خیلی بالا میبره، مشروط بر اینکه تاب هزینه خرید مداوم ماژیک و جوهری شدن شدید دست و بالتون رو داشته باشید.از روان نویس برای دستور زدن استفاده نکنید چون جوهرش تا بخواد خشک بشه امکان داره پخش بشه و دستور رو ناخوانا کنه.

خب فکر میکنم تا همین جا برای قسمت اول کافی باشه. حتما" تمایل یا عدم تمایلتون رو برای ادامه مطلب در پست های بعدی، طی نظرات خودتون اعلام کنید. در صورت وجود هر نوع سوءال یا نکته ای که فکر می کنید از قلم افتاده با کمال میل آماده پاسخگویی هستم.